كه ركن خوشنويسى به شمار مىرفت . « 1 » بدين ترتيب خوشنويسى نمودى براى تجلى خداوند و تعاليم اوست و همه پيكره هنر و نمادهاى فرهنگ اسلامى را در خود دارد ؛ « 2 » هنرى كه در حقيقت از حركت قلم خلق مىشود و شريف‌ترين اثر را از خود بر جاى مىنهد . « 3 » كتيبه‌هاى زيباى حاوى پيام‌هاى منثور و منظوم قرآن به همراه نام انبيا و احاديث شريف پيامبراكرم صلى الله عليه و آله يا اسامى حكمرانان و يا هنرمندان و خطاطان ، بخش علمى و ماهيت تمدن اسلامى را مىسازند . « 4 » ويژگىهاى هنر اسلامى پس از تغييرات كلى كه در موضوع و محتواى هنر در عرصه تمدن اسلامى ايجاد شد ، هنر متعالى و مقدس پا به عرصهء وجود نهاد . هنر اسلامى داراى ويژگىهايى گرديد كه به اختصار بدين قرار است : 1 . متعهد و راستين : اين ويژگى خلاقيت ، هشيارى ، سازندگى ، اعتلابخشى و جهت‌دهى هنر را براى جامعه اسلامى به ارمغان مىآورد . بنابراين نتيجهء هنر متعهد رشد ، بالندگى و هدفمندى جامعه اسلامى خواهد بود . 2 . روشنى و صراحت : مفاهيم هنر اسلامى ، عام‌فهم است . نبودن ابهام و نقاط تاريك در هنر اسلامى عرصه‌اى روشن ، صريح و بىتكلف را براى هنر اسلامى فراهم مىآورد . 3 . خادم عقيده و ايمان : هنر اسلامى مقوّم عقيده و تحكيم‌بخش ايمان است و از اين طريق مىتواند باور به خداوند و ايمان به هستى او را در ميان مردم تسرّى دهد و قوّت قلب و اعتماد به نفس را در جامعه فزونى بخشد و در مقابلِ اميال شيطانى ، جامعه را مقاوم مىسازد . « 5 » 4 . هدفمند و متعالى : در عرصه هنر اسلامى نه خالق هنر ، نه محصول و نه مصرف‌كننده آن

--> ( 1 ) . ن وَ الْقَلَمِ وَ مَا يَسْطُرُونَ . ( القلم ( 68 ) : 1 و 2 . ) ( 2 ) . براى آگاهى بيشتر در باره منزلت هنر خوشنويسى در اسلام بنگريد به : آن مارى شيمل ، خوشنويسىو فرهنگ اسلامى ، ترجمه اسدالله آزاد . ( 3 ) . سعيدى رضوى ، بينش اسلامى و پديده‌هاى جغرافيايى ، ص 151 . ( 4 ) . براى آگاهى بيشتر در باره نقش سمبوليك خط بنگريد به : هربرت ريد ، كتاب هنر ، ترجمه يعقوب آژند ، ص 547 و 548 . ( 5 ) . بنگريد به : على قائمى ، ديدگاه اسلامى هنر ، ص 115 و 116 .